Manja slova Veća slova RSS
>

Avijarna influenca

Datum objave: 28.12.2021 14:56 | Autor: UBHVFP

Ispis Štampaj stranicu


Zbog  pojave virusa avijarne influence u zemljama Evrope, a naročito  u zemljama u okruženju, uključujući Srbiju, Albaniju Bosni i Hercegovinu, Kosovo, Hrvatsku i Sloveniju, Uprava za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove ovim putem informišu javnost, a posebno držaoce živine, kaveznih i drugih ptica o mjerama i preporukama koje treba da preduzimaju kako bi se rizik od eventualne pojave bolesti sveo na minimum.

PREPORUKE DRŽAOCIMA ŽIVINE I DRUGIH PTICA

Od vlasnika i držaoca živine se u narednom periodu očekuje puna kooperativnost sa veterinarskom službom, kao i da primjenjunju biosigurnosne mjere na gazdinstvu: 

- onemoguće bilo kakav kontakt svoje živine sa divljim pticama tako što živinu treba držati u    zatvorenim objektima sa mrežama na prozorima;
- u slučaju držanja živine u spoljnim kavezima, iste pokriju i ograde žicom sa otvorima ne većim od 2 cm;
- spriječe kontakt svoje živine sa svim ostalim domaćim životinjama;
- živinu ne poje vodom sa otvorenog prostora (iz buradi, lokvi, bara, kišnicom i sl.);
- hranu za živinu drže u zatvorenom prostoru zaštićenu od bilo kakvog kontakta sa spoljnom sredinom ili drugim životinjama ili glodarima;
- onemoguće nezaposlenima ulazak na farmu;
- primjenjuju sistem držanja živine „sve unutra – sve van“;
- nakon završetka držanja živine, objekat detaljno očiste, operu, dezinfikuju i izvrše deratizaciju i dezinsekciju prije sljedećeg useljenja u objekat;
- đubre i prostirku odlažu na posebno određenom mjestu i zaštite ga od kontakta sa drugim životinjama;
- redovno detaljno peru ruke, odjeću i obuću prije svakog ulaska u objekat sa živinom i nakon izlaska iz objekta;
- nositi čista zaštitna odijela i gumene čizme prilikom rada sa živinom;
- ne uvode nove jedinke u postojeće jato;
- ne kupuju nove životinje od neprovjerenih prodavaca i bez urednog Uvjerenja o zdravstvenom stanju;
- ne posjećuju druge živinarske farme;
- ne koriste opremu ili bilo kakva druga sredstva sa neke druge farme.
- ne dozvoljavaju posjetiocima ulazak na farmu.

U slučaju bilo kakvih promjena zdravstvenog stanja u jatu živine ili primjećivanja uginuća većeg broja divljih ptica odmah kontaktirati najbližu veterinarsku ambulantu ili veterinarskog inspektora.

Podsjećamo, na snazi je i Naredba o zabrani držanja živine na otvorenom prostoru i sprovođenju mjera za sprečavanje pojave i širenja visoko patogene avijarne influence. Ovom naredbom, osim zabrane držanja živine na otvorenom prostoru, propisane su i druge obaveze koje su dužni da sprovode držaoci živine radi zaštite živine i spriječavanja mogućeg prenosa virusa VPAI sa divljih ptica.


Influenca ptica (ptičiji grip) je vrlo zarazna virusna bolest živine i drugih ptica koju uzrokuje tip A virusa influence. Postoji veliki broj sojeva virusa avijarne influence, a neki od sojeva  mogu prenijeti bolest na ljude sto ovu bolest svrstava u zoonoze. 

Bolest se kod živine i ptica može manifestovati na različite načine, što u najvećoj mjeri zavisi od sposobnosti virusa da uzrokuju bolest (virulentnost) i od vrste živine. Prema svojoj virulentnosti virus avijarne influence dijeli se na: 

- visoko patogene sojeve, koji uzrokuju ozbiljne kliničke znake uz potencijalno visoku stopu uginuća kod živine (do 100% u roku od 48 sati), 
- nisko patogene sojeve, koji obično izazivaju samo blage simptome ili prolaze bez kliničke slike i lako mogu proći neotkriveni.

Osim u zemljama okruženja, bolest je prijavljena u Bugarskoj, Češkoj, Njemačkoj, Mađarskoj, Italiji, Nizozemskoj, Poljskoj, Švajcarskoj, Ujedinjenom Kraljevstvu.

Do danas nije potvrđen ni jedan slučaj avijarne influence kod domaće živine na teritoriji Crne Gore.

U decembru 2016. godine, u Crnoj Gori, na jednom uzorku divlje ptice, u okviru redovnog monitoringa  po programu mjera zdravstvane zaštite životinja, utvrđeno je prisustvo virusa visoko patogene avijarne influence (VPAI).  Osim ovog slučaja, nijedne godine nije zabilježen nalaz virusa visokopatogene avijrne influence kod divljih ptica.

Uprava za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove godinama sprovodi nadzor u cilju prevencije pojave bolesti ptičijeg gripa, prati epizootiološku situaciju po pitanju ove bolesti i u skladu sa analizom rizika preduzima sve neophodne preventivne mjere u cilju maksimalnog smanjivanja rizika unošenja bolesti u Crnu Goru, kao i umanjenja negativnih posljedica koje bolest može izazvati. 

Preventivne mjere u cilju sprečavanje pojave bolesti, između ostalog, obuhvataju i stavljanje van snage svih rješenja o dozvoli uvoza živine, proizvoda od živine i ptica porijeklom iz država odnosno područja u kojima prema podacima Međunarodne organizacije za zdravlje životinja postoji sumnja, odnosno u kojima je potvrđena visoko patogena avijarna influenca, kao i pojačane granične kontrole prometa živine, ptica i proizvoda od živine i ptica od strane veterinarske inspekcije.

Već duži niz godina, obezbjeđuju se budžetska sredstva i sprovodi se monitoring prisustva virusa avijarne influence kod domaće živine, a u svrhu praćenja i brzog blagovremenog otkrivanja eventualne pojave ove bolesti na prostorima Crne Gore kod domaće živine - prvenstveno koka nosilja.

Istovremeno, sprovodi se i monitoring vodenih divljih ptica a najveći broj uzoraka je sa područja Skadarskog i Šaskog jezera. Ispitivanja se sprovode tokom oktobra/decembra svake godine, neposredno nakon migratornog talasa ptica preko teritorije Crne Gore u pravcu juga. Osnovni cilj ispitivanja je utvrđivanje eventulanog prisustva virusa avijarne influence na teritoriji Crne Gore nakon „preleta“ velikog broja migratornih ptica tokom jesenje migratorne sezone, imajući u vidu povećani rizik od unošenja virusa tokom ovog perioda.

Klinički znaci, izvori i putevi prenošenja i širenja bolesti

Visoko patogena avijarna influenca je vrlo kontagiozna virusna bolest živine i drugih ptica koja se klinički može manifestovati različito, u zavisnosti od patogenosti samog virusa i vrste ptica koje su zaražene.

Od domaće živine najosjetljivije su kokoške i ćurke, dok se kod pataka i gusaka bolest pojavljuje u blažoj formi. Divlje ptice koje žive uz vodu, posebno divlje patke, često su otporne na bolest i rijetko pokazuju kliničke znakove bolesti, ali mogu biti rezervoar virusa kojeg izlučuju u spoljnu sredinu i time predstavljaju glavnu opasnost za širenje bolesti na domaću živinu. 

Kada se pojavi kod domaće živine, bolest dovodi do velikih ekonomskih gubitaka po gazdinstvo i samu državu koji su uslovljeni uginućima i obaveznim neškodljivim uklanjanjima oboljelih jata, zabranom kretanja živine i zabranom prometa proizvoda porijeklom od živine.

Glavni simptomi visoko patogene avijarne influence kod živine su depresija, gubitak apetita, pad ili potpuni prestanak nosivosti, nervni simptomi, otoci i cijanoza kreste i podbradnjaka usljed poremećaja u cirkulaciji, kašljanje, kijanje i dijareja. U perakutnoj formi mogu se javiti iznenadna uginuća bez prethodnih kliničkih znakova. Smrtnost može dostići i 100% u zavisnosti od vrste i starosti jedinki, soja virusa, uslova držanja i sekundarnih infekcija.

Klinička slika kod nisko patogenih sojeva uglavnom prolazi kao blaži respiratorni sindrom praćen padom nosivosti.

Inkubacioni period virusa je prilično kratak, a traje od nekoliko sati do 3 dana na nivou jedinke, pa do 14 dana potrebnih da se bolest raširi na nivou jata.

Svi dosadašnji podaci ukazuju na divlje vodene ptice kao primarni izvor virusa. Osim direktnim kontaktom zaražene sa zdavim životinjama, virus se prenosi i izlučevinama, pa je s toga moguće da se živina zarazi fekalnim izlučevinama divljih ptica u prostoru njihovog kretanja ili vodi za napajanje. Virus se među farmama i gazdinstvima može širiti opremom, a čovjek je još jedan važan faktor mehaničkog prenosa virusa. Voda i hrana se takođe ubrajaju u faktore rizika za prenos virusa.